PRZESZKODY TWÓRCZOŚCI
Oprócz wcześniej opisanych przeszkód tkwiących społeczeństwie, istnieją również bariery w nas samych, w naszej psychice. Naukowo określane są barierami psychicznymi.
Ten rodzaj barier można zilustrować przykładem. Jest to eksperyment
H. S. Altszullera: "Grupie inżynierów zaproponowano rozwiązanie następującego zadania:< Załóżmy, że trzysta elektronów rozbitych na kilka grup powinno było przejść z jednego poziomu energetycznego na drugi . Ale przejście kwantowe odbywało się mniejszą liczbą grup (o dwie), w rezultacie na każdą grupę przypadło po pięć elektronów więcej. Ile było grup elektronów?> Badani (inżynierowie)
z reguły nie podejmują nawet prób rozwiązania, tłumacząc się tym, iż nie są specjalistami z zakresu fizyki kwantowej. Kiedy tej samej grupie osób zaproponowano zadanie z podręcznika szkolnego: < na obóz miało wyjechać kilkoma autobusami trzystu harcerzy, ponieważ dwa autobusy nie przybyły,
w każdym pozostałym ulokowano o pięciu harcerzy więcej, niż pierwotnie przewidywano. Ile miało być autobusów? >, zostało ono rozwiązane błyskawicznie." Jak widać, w każdym z nas tkwią pewne bariery, które nie pozwalają nam podjąć się rozwiązywania problemu, który oceniamy za trudny i przekraczający nasze możliwości. W rzeczywistości jednak jesteśmy w stanie rozwiązać identyczny problem, jeżeli tylko dotyczy on dziedziny w której czujemy się pewnie.
Kolejnym przykładem bariery psychicznej może być zachowanie się rybek
w następującym eksperymencie: Akwarium zostało podzielone szybą na dwie połowy. Wpuszczono tam rybki, które miały wyraźną tendencję dążenia ku sobie, jednak bezskutecznie ze względu na szybę. Po pewnym czasie rybki przestały uderzać w szybę i trzymały się tylko swojej połowy akwarium. Zachowywały się tak również wtedy, gdy bariera fizyczna w postaci szyby została usunięta Przeszkoda ta jakby została zakodowana w mózgu w postaci odruchów warunkowych. Podobne przypadki dotyczą również zachowania się ludzi, a szczególnie w sytuacjach trudnych, a więc przede wszystkim twórczych. Można by wysnuć tezę, że na skutek uczenia się im jesteśmy starsi i posiadamy większą wiedzę tym więcej mamy
w sobie barier.
A czy Ty masz bariery?
Sprawdz, oto przykłady zadań, które Ci w tym pomogą:
Przykłady zadań
1. Cztery punkty. Chodzi o połączenie czterech punktów, tworzących zarys kwadratu, za pomocą trzech odcinków bez odrywania ołówka od papieru, przy czym należy powrócić do punktu wyjściowego.
2. Podział kwadratu na pięć równych części .Części mają być identyczne pod względem kształtu i wielkości , tak aby po dokonanym podziale można było je na siebie nałożyć.
3. Znaleźć zasadę matematyczną. Mamy trzy liczby: 13, 39, 46, do których można odnieść pewną zasadę określającą relacje między nimi. Jaka to zasada?
4. O cyklistach. Z miejscowości A i B jednocześnie wyjeżdżają naprzeciw siebie dwaj cykliści, każdy z prędkością 15 kilometrów na godzinę. Kiedy odległość między nimi wynosiła 60 kilometrów, z kierownicy jednego z rowerzystów sfrunęła much, która z prędkością 25 kilometrów na godzinę poleciała na spotkanie drugiego cyklisty, po czym zawróciła, aby zdążyć na spotkanie pierwszego. Fruwała tak długo, aż cykliści spotkali się. Ile kilometrów pokonała mucha?
5. Ślimak włazi na słup. Słup ma wysokość 10 metrów, a ślimak w ciągu dnia pokonuje 4 metry, po czym w nocy zsuwa się na dół o 2 metry. Ile czasu potrzebuje ślimak na dostanie się na wierzchołek słupa?
Są to przykładowe łamigłówki. Są one łatwe i proste, ci jednak którzy spróbowali je rozwiązywać, przekonali się , że na początku pracy mieli tendencje do ich komplikowania. Dlaczego? Otóż dlatego, że tkwią w nas przekonania o dużej trudności tych zadań, co powoduje wprowadzania sobie pewnych ograniczeń- barier psychicznych, które ograniczają nasze możliwości ich rozwiązania.
Podajemy Wam odpowiedzi tylko na dwie powyższe łamigłówki , zachęcamy do dłuższego zastanowienia się nad pozostałymi.W razie problemów odsyłamy do książki prof.Witolda Dobrołowicza "Psychika i bariery", z której pochodzą wszystkie zagadki.
3.Każda z następnych liczb jest większa od pozostałej.
________________________________________________________________
Materiały na stronę przygotowali dawni studenci psychopedagogiki kreatywności Akademii Pedagogiki Specjalnej: Katarzyna Kokoszka i Jacek Gralewski (obecnie wykładowca :)